Dibra
Hap edhe ti nje llogari ne kete webfaqe dhe jep kontributin tend
Merse erdhet ne Forumin tone!!! Ju urojme t'ja kaloni sa me mire!!!
Kėrko
 
 

Display results as :
 


Rechercher Advanced Search

Sondazh

Si ju duket forumi?

48% 48% [ 263 ]
13% 13% [ 72 ]
9% 9% [ 51 ]
6% 6% [ 31 ]
5% 5% [ 29 ]
18% 18% [ 98 ]

Totali i votave : 544


You are not connected. Please login or register

Dhjete lumejt me te rezikshem

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė  Mesazh [Faqja 1 e 1]

1 Dhjete lumejt me te rezikshem prej 26.07.08 14:09

Dibrani_84

avatar
gjeneral
gjeneral
Lumi i Verdhė po bėhet njė pus ujėrash tė zeza nė mėshirė tė fatit. Danubi ka humbur gjithė habitatėt fillestarė tė brigjeve tė tij. Murray Darling nė Australi po bėhet dėshmitar i njė ndryshimi jo tė zakonshėm. Tė gjitha speciet karakteristike pėr tė po zėvendėsohen me tė tjera agresive dhe tė rrezikshme. Ujėrat e "Rio Grande" po pakėsohen gjithmonė e mė shumė e po bėhen mė tė kripura, sikur tė ishte det. Nė fakt, kėto janė vetėm pak nga shembujt e lumenjve mė tė rėndėsishėm nė botė qė po pėrjetojnė njė situatė tė tillė. Nė tė vėrtetė, lista e hartuar nga Wwf shkon deri nė dhjetė dhe raporti titullohet "Dhjetė lumenjtė mė nė rrezik nė botė". Pesė prej tyre ndodhen nė Azi, njė nė Evropė, njė tjetėr nė SHBA, njė nė Afrikė, njė nė Australi dhe i fundit nė Amerikėn Latine. "Kriza e kėtyre lumenjve shkaktohet nga mungesa e madhe e ujit qė po godet zona tė mėdha tė planetit dhe problemi ėshtė po aq i rėndėsishėm sa i ngrohjes globale", ka shpjeguar David Ticket, pėrgjegjės i programit pėr ujin e degės sė Wwf angleze. Nė tė vėrtetė, njė lum mund tė quhet nė "gjendje kritikė", ose "nėn stres" kur ndryshohet tėrėsisht gjendja e tij natyrale, njė situatė qė mund tė bėjė qė lumi tė "vdesė brenda pak vitesh". Po ashtu, njė lum mund tė quhet i "vdekur" jo vetėm kur nuk pėrmban mė ujė, por edhe nėse ky i fundit, edhe pse mund tė rrjedhė me furi, ėshtė i ndotur deri nė atė pikė sa nuk arrin tė mbijetojė dot flora dhe fauna brenda tij, ose kur infrastrukturat (portet apo digat) ndryshojnė tėrėsisht rrugėn e tyre natyrale.Duke iu referuar raportit tė Wwf, nuk ekziston njė kurė e pėrbashkėt pėr lumenjtė nė rrezik, sepse secili prej tyre "vuan" nė mėnyrė shumė tė ndryshme nga tjetri. Kėshtu, Nusalween qė rrjedh nga Tibeti nė Kinė, njė nga lumenjtė mė tė gjatė tė planetit pėr momentin, nuk ka diga dhe ėshtė reduktuar dukshėm nė kėto dhjetė vitet e fundit. Kėsaj i shtohet edhe fakti se Kina, Burma dhe Tailanda kanė projektuar tashmė ndėrtimin e 16 digave. Por nėse ato do tė ndėrtoheshin, do tė shkaktonin fundin e njėrės prej tyre, qė UNESCO e ka dekretuar mes zonave mė tė rėndėsishme pėr sa i pėrket biodiversitetit. Pikėrisht "vdekja" e biodiversitetit ėshtė edhe problemi kryesor pėr Murray, ku jeta ėshtė thuajse e pėrbėrė tėrėsisht nga specie aliene, si pėr shembull krapi evropian, i ardhur rreth 30 vjet mė parė, qė ka shkatėrruar faunėn e lumit. Indi (nga i cili ka marrė emrin edhe India), njė nga lumenjtė mė tė "shenjtė" mbi tokė, vuan pėr shkak tė ndryshimeve klimaterike dhe pėr mė tepėr i ushqyer nga akujt e Himalajave qė dalėngadalė po pakėsohen pėr shkak tė ngrohjes globale, duke sjellė njė reduktim tė madh nė prurjen e ujit pėr kėtė lumė. Njė "qiri" duhet ndezur edhe pėr Danubin qė ėshtė njė nga lumenjtė mė tė njohur dhe mė tė rėndėsishėm tė botės. Pėr shumė prej tyre Danubi ėshtė burimi kryesor pėr industrinė, agrikulturėn, transportin dhe energjinė. Shumė shtete tė madha tė botės si: Vjena, Bratislava, Budapesti dhe Beogradi e pėrdorin atė pėr nevoja nga mė tė ndryshmet. Nė brendėsi tė tij jetojnė mė shumė se 100 lloje peshqish, ku shtatė lloje janė unike nė botė, megjithatė vetėm 6% e rrjedhės sė ujit ėshtė e mbrojtur. Pėr tė ardhmen gjithmonė e mė shumė po flitet pėr infrastruktura tė reja. Mendohet tė ndėrtohen tetė diga dhe sisteme mbrojtėse kundėr pėrmbytjeve. Mė pas Ticket nėnvizon: "Sot mė shumė se 41 pėr qind e popullsisė botėrore jeton pėrgjatė lumenjve qė janė nė rrezik tė madh. Nėse nuk do tė ndėrhyhet brenda njė kohe tė shkurtėr prej rreth 20 vitesh, do tė mund tė shohim fundin e shumė prej tyre".
Pesė prej tyre gjenden nė Azi. Pėrgjatė brigjeve tė tyre jetojnė qindra miliona njerėz

1/ Rio Grande-Bravo
Gjatėsia:
3033 km
Popullsia:
10 milionė
Rreziku: tharja e basenit pėr shkak tė mungesės sė ujėrave
2 Danubi
Gjatėsia
2780 km
Popullsia
81 milionė
Rreziku: infrastruktura tė reja pėr lundrim
3 Nili
Gjatėsia 6695 km
Popullsia
360 milionė
Rreziku: ngrohja globale dhe rritja e vazhdueshme e popullsisė
4 La plata
Gjatėsia: 4030 km
Popullsia
100 milionė
Rreziku
Janė parashikuar infrastruktura tė reja pėr lundrim dhe 27 diga
5 Yangtze
Gjatėsia
6300 km
Popullsia
430 milionė
Rreziku
Ndotja nga industria dhe agrikultura
6 Mekong
Gjatėsia
4600 km
Popullsia
57 milionė
Rreziku
Peshkimi ilegal dhe shfrytėzimi hidrik pa kriter
8 Murray Darling
Gjatėsia
3370 km
Popullsia
2 milionė
Rreziku
Specie "pushtuese", kanė mbijetuar vetėm 10 pėr qind nga ato tė fillimit
9 Indi
Gjatėsia
2507 km
Popullsia
200 milionė
Rreziku
Pakėsimi i ujit, ėshtė parashikuar ndėrtimi i 14 digave
10 Gang
Gjatėsia
2900 km
Popullsia
178 milionė
Rreziku
Ngrohja globale dhe pakėsimi i ujit nga akullnajat e Himalajės

Shiko profilin e anėtarit http://dibra.bigforumonline.com

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye  Mesazh [Faqja 1 e 1]

Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi